Μία ἑκδρομή γιά τό Σαββατοκύριακο στό Γαλαξείδι, ἀποδείχθηκε ἀπό τίς πιό ὄμορφες! Ἐναλλαγή εἰκόνων, τοπίων καί περιήγηση στήν ἱστορία τῆς Ἑλλάδας, ἀπό τήν ἀρχαιότητα μέχρι σήμερα, μέσα σέ 48 ὧρες.

Πρώτη στάση ἀπό Ἀθήνα, στούς Δελφούς. Δέν τήν εἴχαμε προγραμματίσει, ἀλλά δέν ἦταν δυνατόν νά μή σταματήσουμε.

Στούς πρόποδες τοῦ Παρνασσοῦ, λοιπόν, στό ὑποβλητικό φυσικό τοπίο πού σχηματίζεται ἀνάμεσα σέ δύο θεόρατους βράχους, τίς Φαιδριάδες, βρίσκεται τό πανελλήνιο ἱερό τῶν Δελφῶν καί τό πιό ξακουστό μαντεῖο τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδας. Οἱ Δελφοί ἦταν ὁ «ὀμφαλός τῆς γῆς», ὅπου, σύμφωνα μέ τή μυθολογία, συναντήθηκαν οἱ δύο ἀετοί πού ἔστειλε ὁ Δίας ἀπό τά ἄκρα τοῦ σύμπαντος γιά νά βρεῖ τό κέντρο τοῦ κόσμου Γιά πολλούς αἰῶνες ἀποτελοῦσαν τό πνευματικό καί θρησκευτικό κέντρο καί τό σύμβολο τῆς ἑνότητας τοῦ ἀρχαίου ἑλληνισμοῦ.

Ἡ ἱστορία τῶν Δελφῶν χάνεται στήν προϊστορία καί στούς μύθους τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων. Σύμφωνα μέ τήν παράδοση, ἐδῶ ἀρχικά ὑπῆρχε ἱερό ἀφιερωμένο στή γυναικεία θεότητα τῆς Γῆς, καί φύλακάς του ἦταν ὁ φοβερός δράκοντας Πύθων. Ὁ Ἀπόλλωνας σκότωσε τόν Πύθωνα καί τό δικό του ἱερό ἱδρύθηκε ἀπό Κρῆτες πού ἔφθασαν στήν Κίρρα, τό ἐπίνειο τῶν Δελφῶν, μέ τή συνοδεία τοῦ θεοῦ, μεταμορφωμένου σέ δελφίνι. Ὁ μῦθος αὐτός σχετικά μέ τήν κυριαρχία τοῦ Ἀπόλλωνα ἐπιβίωσε σέ ἑορταστικές ἀναπαραστάσεις πού γίνονταν στούς Δελφούς, τά Σεπτήρια, τά Δελφίνια, τά Θαργήλεια, τά Θεοφάνεια, καί, βέβαια, τά περίφημα Πύθια, πού τελοῦνταν γιά νά θυμίζουν τή νίκη τοῦ θεοῦ ἐναντίον τοῦ Πύθωνα καί περιελάμβαναν μουσικούς διαγωνισμούς καί γυμνικούς ἀγῶνες.

Μέ τό ἱερό συνδέεται ὁ θεσμὀς τῆς ἀμφικτυονίας, τῆς ὁμοσπονδίας ἀπό δώδεκα φυλές τῆς Θεσσαλίας καί τῆς Στερεᾶς, πού ἀποτελοῦσε ἀρχικά θρησκευτική ἕνωση, ἐνῷ ἀργότερα ἀπέκτησε καί πολιτική σημασία. Ἡ δελφική ἀμφικτυονία εἶχε τόν ἔλεγχο τῆς περιουσίας καί τῆς λειτουργίας τοῦ ἱεροῦ, ἀφοῦ ὅριζε τούς ἱερεῖς καί τούς ἄλλους ἀξιωματούχους, ἐκλέγοντάς τους πάντα ἀπό κατοίκους τῶν Δελφῶν. Ὑπό τήν προστασία καί τή διοίκησή της τόν 6ο αἰ. π.Χ. τό ἱερό ἑδραίωσε τήν αὐτονομία του ἔναντι τῶν διεκδικητῶν του (Α΄ Ἱερός πόλεμος), αὔξησε τήν πανελλήνια θρησκευτική καί πολιτική ἐπιρροή του, μεγάλωσε σέ ἔκταση καί ἀναδιοργάνωσε τά Πύθια, τούς δεύτερους σέ σημασία πανελλήνιους ἀγῶνες, μετά τούς Ὀλυμπιακούς, πού τελοῦνταν κάθε τέσσερα χρόνια.

Ἡ περίοδος ἀπό τόν 6ο ἕως τόν 4ο αἰ. π.Χ. συμπίπτει μέ τή μεγάλη ἀκμή τοῦ δελφικοῦ μαντείου. Οἱ χρησμοί του, πού θεωροῦνταν οἱ πιό ἀξιόπιστοι, ἐκφράζονταν ἀπό τήν Πυθία, ἱέρεια τοῦ μαντείου, καί ἑρμηνεύονταν ἀπό τούς ἱερεῖς τοῦ Ἀπόλλωνα. Πόλεις, ἡγεμόνες καί ἁπλοί ἄνθρωποι ἔσπευδαν νά συμβουλευθοῦν τόν θεό καί ἐξέφραζαν τήν εὐγνωμοσύνη τους μέ λαμπρά ἀναθήματα, πού σταδιακά κατέκλυσαν τό ἱερό. Πιστεύεται ὅτι τό δελφικό μαντεῖο διατύπωσε καθοριστικές προβλέψεις σχετικά μέ τόν κατακλυσμό τοῦ Δευκαλίωνα, τήν Ἀργοναυτική ἐκστρατεία καί τόν Τρωικό πόλεμο, ἐνῷ βεβαιωμένος εἶναι ὁ σπουδαῖος ρόλος τῆς γνωμοδότησής του στήν ἵδρυση τῶν ἑλληνικῶν ἀποικιῶν.

Ἡ παρακμή τοῦ μαντείου ἐπῆλθε μέ τό φιλοσοφικό κίνημα τοῦ ὀρθολογισμοῦ τόν 3ο αἰ. π.Χ., ὡστόσο, τό τυπικό στή λειτουργία του ἔμεινε ἀναλλοίωτο ἕως τόν 2ο αἰ. μ.Χ., τήν ἐποχή τοῦ Ἀδριανοῦ. Τότε τό ἐπισκέφθηκε ὁ περιηγητής Παυσανίας, ὁ ὁποῖος κατέγραψε λεπτομερῶς πάρα πολλά κατάλοιπα κτιρίων, ἐπιγραφῶν καί γλυπτῶν. Ἡ διεξοδική περιγραφή του συνέβαλε σημαντικά στήν ἀνασύνθεση τοῦ χώρου. Τό 394 μ.Χ. δόθηκε ὁριστικό τέλος στή λειτουργία τοῦ μαντείου μέ διάταγμα τοῦ βυζαντινοῦ αὐτοκράτορα Θεοδοσίου Α΄. Μέ τήν ἐπικράτηση τοῦ Χριστιανισμοῦ οἱ Δελφοί ἔγιναν ἕδρα ἐπισκοπῆς, ἀλλά ἐγκαταλείφθηκαν στίς ἀρχές του τοῦ 7ου αἰ. μ.Χ., ἐποχή ἐπέλασης τῶν Σλάβων. Σταδιακά τό ἀρχαῖο ἱερό ἐπιχώσθηκε καί καλύφθηκε ἐνῷ, πολύ ἀργότερα, πάνω στά θαμμένα ἐρείπιά του ἐγκαταστάθηκε ἕνα ὁλόκληρο χωριό, τό Καστρί, πού στούς νεότερους χρόνους δέχθηκε τίς ἐπισκέψεις τῶν ἀρχαιόφιλων περιηγητῶν.

Ἡ ἔρευνα στόν ἀρχαιολογικό χῶρο τῶν Δελφῶν ἄρχισε γύρω στό 1860 ἀπό Γερμανούς. Τό 1891 οἱ Γάλλοι πῆραν ἀπό τήν ἑλληνική κυβέρνηση ἔγκριση γιά διεξαγωγή συστηματικῶν ἐρευνῶν καί τότε ἄρχισε ἡ λεγόμενη «Μεγάλη Ἀνασκαφῇ>, ἀφοῦ πρῶτα ἀπομακρύνθηκε τό χωριό Καστρί. Σήμερα, οἱ ἐργασίες στόν χῶρο τῶν δύο δελφικῶν ἱερῶν συνεχίζονται μέ τή συνεργασία τῆς Ἑλληνικῆς Ἀρχαιολογικῆς Ὑπηρεσίας καί τῆς Γαλλικῆς Σχολῆς, μέ ἀνασκαφική ἀλλά καί ἀναστηλωτική δραστηριότητα.

Στή νεότερη ἐποχή, ὁ χῶρος τῶν Δελφῶν συνδέθηκε μέ τήν προσπάθεια ἀναβίωσης τῆς δελφικῆς ἰδέας, ἀπό τόν ποιητή Ἄγγελο Σικελιανό καί τή σύζυγό του Εὔα, οἱ ὁποῖοι παρουσίασαν δύο παραστάσεις ἀρχαίου δράματος, τό 1927 καί τό 1930, θέλοντας νά δημιουργήσουν ἕνα νέο πνευματικό ὀμφαλό τῆς γῆς.

Ὁ Ἀρχαιολογικός Χῶρος τῶν Δελφῶν περιλαμβάνει ἐπιβλητικά μνημεῖα, ὅπως τόν Ναό τοῦ Ἀπόλλωνα, τό Θέατρο, τό Στάδιο, τό Ἱερό τῆς Ἀθηνᾶς Προναίας μέ τόν Θόλο, καθώς καί πολυάριθμα θησαυροφυλάκια πού ἀνῆκαν σέ διάφορες πόλεις-κράτη. Τό Ἀρχαιολογικό Μουσεῖο Δελφῶν, ἀπό τά πιό σημαντικά στήν Ἑλλάδα, παρουσιάζει τήν ἱστορία τοῦ φημισμένου δελφικοῦ ἱεροῦ καί τοῦ πιό ξακουστοῦ μαντείου τοῦ ἀρχαίου ἑλληνικοῦ κόσμου. Οἱ πλούσιες συλλογές του περιλαμβάνουν κυρίως ἀρχιτεκτονικά γλυπτά, ἀγάλματα καί ἔργα μικροτεχνίας, ἀφιερώματα τῶν πιστῶν στό ἱερό, τά ὁποῖα ἀνακαλοῦν τή θρησκευτική, πολιτική καί καλλιτεχνική δραστηριότητά του σέ ὅλη τήν ἱστορική του πορεία, ἀπό τήν ἵδρυση τοῦ ἀπολλώνειου τεμένους τόν 8ο αἰ. π.Χ. ἕως τήν παρακμή του στά χρόνια τῆς ὕστερης ἀρχαιότητας.
Οἱ Δελφοί ἀναγνωρίστηκαν ὡς Μνημεῖο Παγκόσμιας Κληρονομιᾶς ἀπό τήν UNESCO τό 1987.